PowerPoint'te Slayt Hazırlama / Slayta Ses Ekleme

[MeSeLeM]

PowerPoint'te Slayt Hazırlama / Slayta Ses Ekleme

KURULUM VE İLK DÜZENLEMELER

Powerpoint, tek başına satılmıyor. Microsoft Office paketinin bir parçası halinde bulunuyor ve Office kurulumu esnasında isteğe bağlı olarak kurulabiliyor. Bu sayfalarda Office 2000 paketi içinde bulunan Powerpoint sürümü incelenecektir.
Klasik olarak Başlat > Programlar > Powerpoint tıkladığımızda karşımıza programın başlangıç ara yüzü gelecektir. Akıllı programlar serisinin sunduğu bir kolaylık olarak da hemen bir şeyler sormaya başlayacaktır.
Altta programın başlangıç ara yüzü görülüyor.

Ortada göreceğimiz pencere, bize ne yapmak istediğimizi soruyor. Burada 4 seçeneğimiz var.
Bir sihirbaz yardımıyla ne yapacağımızı programa anlatmak

Önceden düzenlenmiş bir sunum dizisi açıp içini doldurmak

Her şeyi kendi ellerimizle hazırlamak.

Önceden hazırlamaya başladığımız bir sunumu yeniden açmak.
Biz önce bir sayfanın nasıl hazırlandığını öğreneceğimiz için şimdilik “Boş sunu” seçeneğini seçelim ve tamam düğmesine tıklayalım. Diğer seçeneklere ileride yeniden döneceğiz.
Karşımıza sayfa düzeninin nasıl olacağını soran bir pencere daha çıkacaktır. Aşağıda bu pencere görülüyor.

Aslında buradaki düzenlemeler, bize zaman kazandırma amacıyla yapılmış sayfa düzenlemeleridir. Örneklerde gördüğünüz kutucukların her biri Word programından tanıdığımız “Metin Kutusu” dur. Yine bir kolaylık olsun diye bu kutuların içine ne konulacağı da önceden belirlenmiştir. Ancak gerek bu kutuları ve gerekse kutu içeriklerini her zaman değiştirebilir veya silebilirsiniz.
Burada ihtiyacınıza uygun sayfa düzenini seçerek işe başlayabiliriz. Yine işin temelini, doğrusunu öğrenmeye çalıştığımız için en alt sağdaki boş sayfayı seçelim ve tamam düğmesine tıklayalım.
Şimdi karşımızda programın çalışmaya hazır gerçek ara yüzü var.

BAŞLARKEN
İşte karşımızda tertemiz, boş bir sayfa var. Şimdi bunun içini dolduralım.Önce neyi sunacağımıza karar verelim ve ilk sayfaya ne yazmak istediğimizi kararlaştıralım.
Bu sayfalarda konuyu işleyebilmek için bir şirketin durumu hakkında sunum hazırladığımızı var sayacağız. Doğal olarak ilk sayfa şirketin adı ve sunumun konusunu içermeli. Hazırlayalım.
Önce sayfa üzerindeki tasarımı kafamızda canlandıralım. Üst ortada şirket adı yazsın, alt ortada bu sunumun amacı yazsın diyelim.

Metin Kutusu düğmesine tıklayalım. Cursor aşağıya bakan bir ok resmine dönüşecektir. Bu okun ucunu metin kutusunun başladığı yere getirip sol tıklayalım ve mouse düğmesini basılı tutarak sürükleyip metin kutusunu oluşturalım. İçine yazı yazmak üzere hazır bir kutu oluşacaktır. Buraya şirketin ismini yazalım. Sayfa görüntüsü şöyle olmalıdır :
İşte başlık hazır. Aynı işlemleri bir daha yapalım ve bu defa daha aşağıya bir kutu açarak sunumun amacını yazalım. Görüntü şöyle olmalıdır :

İşte ana sayfamız hazır. Diğer sayfaları da aynı mantıkla hazırlayacağız. Bu kadar kolay. Peki şimdi sayfamızı biraz süslemeye ne dersiniz ?

Önce neler eksik, ne yapacağız kararlaştıralım.

• Yazılar kalın ve metin kutusu içinde ortalı olmalı.
• Zemin renkli olmalı.
• Metin kutusu zemine uyumlu bir renkte ve çerçeveli olmalı.
• Yazıların rengi, metin kutusu rengine uyumlu olmalı

Şimdilik bu kadar düzenleme yeterli. Effect adını verdiğimiz ek süslemeleri ileriki bölümlerde göreceğiz.

Microsoft Word programında olduğu gibi yazıları mouse ile seçin, seçili yazılara biçimlendirme çubuğundaki düğmeler yardımıyla istediğiniz özelliği kazandırın.
Bu örnekte başlık Times New Roman, 36, Bold seçildi. Alt kutu yazısı ise Garamond, 32, Bold yapıldı. Hepsi ortalandı.

Şimdi metin kutusu özelliklerine bakalım. Metin kutusu seçiliyken cursor çerçeve üzerine getirilirse haç işareti şeklini alır. Tam bu noktada sağ tıklayın ve “Metin Kutusu Biçimlendir” seçeneğini tıklayın. Karşınıza Metin Kutusu ayar penceresi gelecektir. Buradan istediğimiz ayarları yapabiliriz.

Bu örnekte dolgu rengi altın, çizgi rengi siyah seçildi. Çizgi kalınlığı 1,5 nk. yapıldı.

Alttaki metin kutusuna da aynı özellikler kazandırıldı.

Ancak beyaz zemin üzerine bu renkler pek de yakışmadı. Öyleyse zemin rengini değiştirelim. Bunu yapmak için sayfada boş bir yere sağ tıklayıp “Arka Plan” seçeneğine tıklayın. Karşınıza küçük bir pencere çıkacaktır. Bu pencereyi biraz inceleyelim.

Bu pencerede sol üstte görülen bölüm slaytınızın ana renk düzenini gösteren bir ön izleme penceresidir.
Onun altındaki renk görülen pencere arka zemin renk ayarıdır. Hemen solundaki küçük oka tıklarsanız açılan pencerede bu renk sisteminde kullanılan renkler görülecektir. Onun altında 2 seçenek daha var.

Tüm renkler ve Dolgu efekti seçenekleri. Önce “Tüm Renkler” seçeneğine tıklayalım. İşte sonsuz sayıda renk karşınızda. İstediğinizi beğenin.

Sonra “Dolgu Efekti” seçeneğine tıklayalım. İşte esas şenlik burada gizli. Arka zemine bu seçeneği kullanarak istediğimiz her özelliği kazandırabiliriz.

Öneminden dolayı bu seçeneği biraz detaylı inceleyelim.

Üçüncü kulak “Desen” kulakçığıdır. İki renk kullanarak oluşturulmuş pek çok deseni burada uygulama imkanı buluyoruz.
Mevcut desenlere ilave yapma imkanımız yok ama renkleri istediğimiz gibi değiştirebiliriz. Yakından incelersek aslında çok enteresan desenler olduğunu görebiliriz.
Yine tatmin olmadık, arka zemine başka neler yapabiliriz dersek...

İşte karşınızda 4. kulakçık “Resim”. Arka zeminde bir resim, fotoğraf vs. kullanmak istiyorsanız buyurun istediğiniz resmi bu kulakçıkta belirleyin.
İster kendiniz bir resim çalışması yapın, ister nette bir resim bulun, isterseniz bir fotoğrafı kullanın. Tercih sizin.
Tamam düğmesine tıkladığınızda seçtiğiniz arka plan, arka plan penceresinde ön izlemede görünecektir.

İşte arka planı da bu şekilde renklendiriyoruz. Artık ilk sayfayı gönlünüzce düzenlemek size kalmış. Eğer “Tümüne uygula” düğmesine tıklarsanız bu hazırladığınız düzenleme tüm slaytlara uygulanacaktır. Ama her sayfayı farklı bir düzenleme ile süsleyecekseniz sadece “Uygula” düğmesine tıklayın.

Yaptığımız düzenlemelerden sonra sayfamız böyle oldu. Bu düzenleme doğal olarak görsel anlamda hiç de hoş bir düzenleme değil ama anlatım kolaylığı açısından bana çok yararlı olduğu için bu düzenleme şekliyle devam edeceğiz.

Bu sunum için pek çok slayt hazırlayacağız. Her slaydın hangi bilgileri içerdiğini not alabilirsek, bir başka tanımla her slayda bir isim verebilirsek ilerde bize kullanım kolaylığı sağlayacaktır.

Bunu yapmak için soldaki “Slayt Listesi” penceresine bakalım. Yanında sadece 1 yazan kare şeklinde slayt işareti göreceğiz. Cursor ile bu işaretin sağ taraf yanına tıklayalım. Artık bu slayda bir isim yazabiliriz. Buraya “Giriş” yazalım. Şöyle bir şekil oluşmalı :

Artık ilk slayt ile işimiz bitmiş, isim verilmiş ve ikinci slayt oluşturulmuştur. Bu aşamada program ara yüzünün nasıl göründüğüne de bir göz atmak gerekmektedir.

Gördüğünüz gibi arka zemini düzenlerken “Tümüne Uygula” düğmesine tıkladığımız için arka plan aynı resimle oluştu, metin kutuları öncekinin aynısı ancak içleri boş. Şimdi de ikinci sayfamızı oluşturmaya

[MeSeLeM]

DİĞER SAYFALAR (GRAFİK)
Üst metin kutusu kalsın, içine bu sayfanın başlığını yazarız. Ancak alttaki metin kutusunu değiştirelim. 2 ayrı metin kutusu olsun. Birisine 2001 yılının grafiğini koyalım, diğerine açıklama yazalım ve şirketimizin 2001 performansını bu sayfada sunalım.
Önce üstteki metin kutusu içine tıklayalım , “2001 yılı performansı” yazalım ve metin kutusunu bir önceki sayfada gördüğümüz gibi biçimlendirelim. (metin kutusu, yer tutucu olarak adlandırılmıştır)
Sonra alttaki metin kutusunun çerçevesine tıklayalım, seçili hale gelsin. Klavyeden “Delete” tuşu ile silin. Sonra yine alttaki “Metin Kutusu” düğmesine tıklayıp yeni bir metin kutusu oluşturun. Bu metin kutusu sildiğimiz kutu ile aynı yükseklikte olmasına rağmen genişlik olarak sildiğimizin yarısı kadar olsun. Mouse tuşunu bıraktığımızda yükseklik kaybolacak ve metin kutusu yüksekliği bir satır kadar kalacaktır. Sorun yok, telaşlanmayın.
Artık bu metin kutusu içinde cursor çizgisi yanıp sönmeye başlamıştır. Şimdi ara yüzün üst tarafına bakalım. “Ekle” çekmenüsüne tıklayıp, aşağı doğru açılan listeden “Grafik” seçelim. Şimdi karşımıza çıkan ara yüzü inceleyelim.
Karşımıza “Microsoft Office – Excel” programından tanıdığımız grafik oluşturma penceresi geldi. Alttaki excel çalışma sayfasında, grafiği oluşturacak veriler yer alacaktır. Bu verileri girdikçe üstteki gafiğin kendiliğinden değerlerinin değişerek yeniden çizildiğini göreceksiniz. Bu ara yüzü görelim.


İşte verileri istediğimiz gibi düzenlenmiş bir grafik yapısı. Alttaki veri tablosunda değişiklikler yapıldıktan sonra sağ üst köşesindeki çarpıya basarak kapatalım.
Eğer bu tabloya yeniden dönmek istersek Çekmenüden Görünüm > Veri Sayfası tıklayıp açılmasını sağlayabiliriz.
Sayfada boş bir yere tıklarsak grafik sayfada yerini alacaktır. Ancak grafiği tabii ki beğenmeyebilir ve üzerinde değişiklikler yapabiliriz.
Örneğin grafiğin arka zeminine renk vermek için grafik alanında sağ tıklayıp açılan pencereden “Grafik Alanını Biçimlendir” seçeriz. Bunu yapalım.
Grafik arka alanımızın ayarları yukarıdaki resimde görülüyor.
Metin kutusu bu işlemden sonra yeniden boyutlandırılabilir, taşınabilir vs. Grafiğin yeniden şekillendirilmesinden, bu konu excel programı özelliği olduğu için daha fazla bahsedilmeyecektir.

Çalışma sayfamız altta görüldüğü gibi son şeklini aldı.

[MeSeLeM]

DİĞER SAYFALAR (ŞEMA VE FİLM)

Yeni bir slayt ekleyelim. ( Ekle > Yeni Slayt ) Açılan yeni slayt düzen penceresinden kuruluş şeması olanı seçelim. Başlığa tıklayıp KURULUŞ ŞEMASI yazalım. Sıra geldi kuruluş şemasını oluşturmaya. Alttaki kutunun içine çift tıklayalım.


Karşımıza Microsoft Kuruluş Şeması programı çıkacaktır. Bu programda şirketinizin kuruluşunu hazırlamak neredeyse çocuk oyuncağı. Tıkla ve yaz, tıkla ve ekle. Kendinize uygun bir şema hazırlayın.
Bu örnekte kendi hazırladığımız kuruluş şeması ve bu şema ile oluşturulan slayt sayfası aşağıda görülüyor


Bir yeni slayt daha açalım. Bu sayfaya önceden hazırlanmış bir animasyonu ekleyeceğiz.
Pek çok şirket, faaliyetleriyle ilgili bir tanıtım filmi mutlaka çektirmiştir. Bu filmi burada kullanmamız mümkün.
Ekle > Film veya sesler > Dosyadan Film seçeneği yardımıyla animasyonumuzu buraya ekleyebiliriz. Dosyayı seçip tamam tıkladığımızda bize bu filmin slayt gösterisinde otomatik olarak mı başlayacağı, bir tıklamayla bizim mi başlatacağımız sorulacaktır. Keyfinizce işaretleyin.
Ekleyeceğiniz animasyon, Powerpoint aracılığı ile ama esas oynatıcı program tarafından oynatılır. Eğer animasyonu oynatacak bir program bilgisayarınızda kurulu değilse (Media Player gibi) animasyonunuz hareketsiz kalacaktır. Media Player tarafından tanınmayan bir format kullanıyorsanız (Quicktime, Realtime vs.) ilgili programı önceden kurmuş olmalısınız.
Ses dosyaları da film dosyaları gibi eklenir ve kullanılır. Kullandığınız ses formatını tanıyan program önceden kurulmuş olmalıdır.
Sunumumuzda, özellikle Microsoft Word programından tanıdığımız ve sıkça kullandığımız “Office Klasikleri” ni de kullanabiliriz. Örneğin hazır şekiller, wordart vs. Bunların kullanımı için Microsoft Word programını inceleyebilirsiniz. Burada örnek olması için bir sayfa ilave edilmiştir. Örnek sunum dosyasında her bir öğenin üzerine tıklayıp özelliklerini inceleyerek de nasıl yapıldığına dair bilgi sahibi olabilirsiniz.

Bu sunuma bilgisayarınızda kurulu herhangi bir programın dosyasını da ekleyebilir, sunumunuzda bu dosyayı da gösterebilirsiniz. Bunu yapmak için boş bir sayfa oluşturun, Ekle > Nesne tıklayın, açılan pencereden ilgili programın adını gösterin. Yeni bir dosya mı oluşturacaksınız yoksa mevcut bir dosyayı mı açacaksınız belirtin. Hepsi bu. Yine örnek sunumumuzda bir nesne ilavesiyle örnek bir sayfa oluşturuldu. (Powerpoint bazı programları nedense tanımazlıktan geliyor. Başınıza gelirse çok ısrarcı olmayın)

[MeSeLeM]

EFEKT UYGULAMALARI
Bu kadar sayfa örnekleme için yeterli diye düşünüyorum. Şimdi gerek bu sayfalar içinde, gerekse sayfalar arası geçişte Animasyon uygulamalarını görelim ve sunumumuz hazır hale gelsin.
İlk sayfamıza geri dönelim. Bakalım neler yapabileceğiz ?
Başlık yazılı olan metin kutusuna tıklayalım ve seçili duruma getirelim. Cursor metin kutusu üzerindeyken sağ tıklayalım ve "Özel Animasyon" seçelim. Açılacak olan yeni pencereyi inceleyelim.


Bu pencere, aktif sunum sayfası içindeki tüm animasyonları organize edeceğimiz ayar penceresidir.
Sol üst tarafta animasyon uygulanacak metinlerin listesi var. Hangisini seçerseniz onlara uygulama yapabilirsiniz. Biz örneğimizde ikisini de seçtik.
Şimdi bu pencerenin ayrıntılarına bir göz atalım.
1. Animasyon uygulama seçim listesi
2. Sayfa ön izleme penceresi
3. Ön izleme düğmesi
4. Yazı ile beraber altlığa efekt uygulama seçeneği
5. Efektin Türünü seçme listesi
6. Efekt yönünü seçme listesi
7. Efekte bağlı ses seçim listesi
8. Efekt uygulamasından sonrası seçim listesi
Bu penceredeki özellikleri değiştirerek değişik efektler elde etmemiz mümkün. Sayfalardaki efekt uygulama sırası sizin oluşturma sıranızdır. Ancak bu sırayı değiştirmek istiyorsanız ve efektin uygulama başlangıcını otomatik veya elle ayarlamak istiyorsanız “Sıra ve zamanlama” kulakçığına tıklayacaksınız.




1. Aktif metin için sıralama değiştirme düğmeleri
2. Efekt başlangıcı ayar seçenekleri
Buraya kadar gördüğümüz tüm seçenekler, içinde yazı olan şekiller veya sadece yazılar içindi. Elbette kullandığımız diğer elemanlar için de efekt uygulamak mümkün. İlk sayfa için istediğimiz ayarları yaptıktan sonra Tamam düğmesine tıklayıp çıkalım ve ikinci sayfaya geçelim.
Yine başlığı aktif yapıp sağ tıklayalım ve Özel Animasyon seçelim. Başlık için yukarıda anlatılanlar geçerli. Ancak listeden grafik seçtiğimizde bu kulakçık aktif olmaktan çıkacaktır. Şimdi “Grafik” kulakçığına geçelim. İşte grafik hakkında her türlü efekt uygulamasını burada yapacağız.




Soldaki seçenek listesinden, bir grafiği oluşturan bütün elemanlara hareket sırası vermemiz mümkün. Sağdaki listelerde ise artık bildiğimiz efekt seçenekleri var. Bu pencerede de istediğimiz gibi düzenlemeler yapıp Tamam düğmesine tıklayalım. Üçüncü sayfaya geçelim.
Bu sayfada kuruluş şeması kullanmıştık. Vereceğimiz efektler ilk sayfada olduğu gibi olacak. Kuruluş şeması “Nesne” olarak adlandırılıyor ve bir bütün halinde efekt uygulamasına tabii tutuluyor. Bu sebeple bu sayfada düzenlemeyi gönlünüzce yapın ve 4. sayfaya geçelim.
Bu sayfada bir başlık ve bir animasyon var. Yine ilk sayfada olduğu gibi düzenlemelerimizi yapalım. Ancak burada animasyonumuz için ek bir kulakçık daha var. Çoklu Ortam Ayarları kulakçığına tıklayalım. Bakalım neler var?


Soldaki seçenek, film oynarken slayt gösterisinin devam etmesi veya duraklaması seçeneğidir. Mantıken bu film oynarken gösteri durmalıdır ancak özel durumlarda veya sanatsal çalışmalarda devam etmesini de isteyebiliriz. 2 no. İle gösterilen düğme ek özellikler düğmesidir. Filmin sürekli oynaması veya bitince başa sarması seçenekleri var. İhtiyacınıza göre kullanın.
Beşinci sayfada bir küçük resim, bir otomatik şekil ve başlık var. Ancak bunların hepsi, yine ilk sayfada öğrendiğimiz şekilde efekt uygulamasıyla hareketlenecektir. Özel bir uygulama yok.
Son sayfadaki resim de aynı şekilde efektle hareketlenecektir.
DİKKAT : Metinlere efekt uygulamasında tüm sözcüğe veya kelime kelime ya da harf harf uygulama yapılabilir. Hazırladığımız örneği inceleyin.
Slaytlara kendi içinde uygulanacak efektleri hallettik. Slaytlar arası efektler nasıl olacak, biraz da bu konuyu inceleyelim.
Önce ekranın sol altında bulunan görünüm düğmelerinden “Slayt Sıralayıcısı Görünümü” düğmesine tıklayalım ve tüm slaytlar thumb düzeninde önümüze açılsın.


İlk slaytı seçelim, sağ tıklayalım. Açılan listeden “Slayt Geçişi” seçelim. Karşımıza slayt geçiş penceresi çıkacaktır.


Ön izleme penceresi
Efekt cins ve hızı seçim listesi
Slaytlar arası geçiş türü
Ses ekleme listesi
Bu pencereden istifade ile istediğiniz efektleri uygulayın. Uygula düğmesi, yaptığınız ayarlamaları sadece o slayt için uygular. Tümüne Uygula düğmesi bu ayarları tüm slaytlara uygular.
Aynı yöntemle slaytlara istediğiniz efektleri verin ve bitirin. Her slaytın sol altında 3 tane işaret göreceksiniz. En soldaki slayt efekti ön izlemesidir.
Ortadaki o slayta ait tüm efektlerin ön izlemesidir.
Sağdaki geçiş süresidir. Ön izlemeler için işarete tıklayın yeter.


SON AYARLAR VE SON SÖZ
İşte bitti. Ama ham çalışmalar bitti. Acaba yaptığımız mükemmel mi ? Sunum, her sayfa ve her yazıda okunup anlaşılabilecek kadar uzun, insanları sıkmayacak kadar kısa zamanlamaya sahip olmalı. Biz başlangıç olarak her şeye 2 saniye verdik geçtik. Acaba bu süre doğru mu seçildi?
Bunu anlayabilmek için üstte bulunan “Zamanlama Provası” düğmesine tıkladığımızda sunum başlayacak ve ayrıca zamanı izleyebilmemiz için bir saat görünecektir. Bundan istifade ederek zamanlamamızı düzeltebiliriz.
F5 tuşuna basarak eserimizi izleyelim. Beğenmediğimiz yerlerini düzeltelim. Defalarca yeniden izleyelim. Hatasız olduğuna emin olalım. Artık sunum hazırdır. Şimdi bu sunumu izleyicilere nasıl izlettireceğimize karar vereceğiz veya bize bildirilmişse kendimizi ona göre ayarlayacağız.

Eğer şirket içi ağ üzerinden yayın yapacaksak Slayt Gösterisi > Çevrimiçi Yayın tıklayın ve ekranda çıkacak komutları takip edin.
Eğer bir salonda izleyicilere sunum yapacaksak bir projeksiyon makinası ve perde gerekecektir. Herşey hazır, Slayt Gösterisi > Gösteri Ayarla tıklayalım. Karşımıza bize yardımcı bir pencere çıkacaktır. Burada enteresan olan alttaki “Projektör Sihirbazı” düğmesi. Bilgisayarınıza takacağınız projektörün tanıtımı için büyük kolaylık sağlayan bir donanım ekleme sihirbazı benzeri.
Sunumunuzu şirketinizin diğer şubelerine göndereceksiniz. Ancak şubelerde powerpoint programı yok. Hiç sorun değil. Dosya > Paketle ve Gönder komutunu tıklayın. Karşınıza çıkacak sihirbaz yardımıyla sunumu kendi başına çalışır